گیمیفیکیشن چیست؟ تبدیل کاربر به مشتری وفادار با جادوی بازی

گیمیفیکیشن در کسب و کار

گیمیفیکیشن چیست؟ راز تبدیل کاربران خسته به طرفداران وفادار

چرا یادگیری زبان انگلیسی در اپلیکیشن Duolingo اعتیادآور است، اما در کلاس‌های سنتی خسته‌کننده؟ چرا وقتی در اپلیکیشن اسنپ یا دیجی‌کالا امتیازی می‌گیرید، حس خوبی دارید و می‌خواهید مرحله بعدی را باز کنید؟

پاسخ در یک کلمه نهفته است: گیمیفیکیشن (Gamification) یا بازی‌وارسازی. در دنیایی که رقبا برای دزدیدن توجه مشتریان شما صف کشیده‌اند، داشتن یک محصول “خوب” کافی نیست؛ محصول شما باید “درگیرکننده” (Engaging) باشد. در این مقاله از بلاگ آرکین، می‌خواهیم پرده از رازی برداریم که استارتاپ‌های سیلیکون‌ولی را میلیاردی کرد: استفاده از تفکرِ بازی‌سازی در فضایی که بازی نیست!

بیایید یک سوءتفاهم بزرگ را حل کنیم: گیمیفیکیشن به معنای ساختن “بازی” (Game) نیست. گیمیفیکیشن یعنی: استفاده از المان‌ها و تفکرات طراحی بازی (مثل امتیاز، لیدربورد، مرحله‌بندی و پاداش) در محیط‌های غیر از بازی (مثل وب‌سایت، اپلیکیشن بانکی یا سیستم مدیریت کارمندان).

هدف اصلی چیست؟ تغییر رفتار کاربر. شما با تحریکِ سیستم پاداش‌دهی مغز (ترشح دوپامین)، کاربر را ترغیب می‌کنید که بیشتر در سایت بماند، بیشتر خرید کند و اطلاعات پروفایلش را تکمیل کند.

چرخه دوپامین در گیمیفیکیشن و تاثیر آن بر رفتار مشتری

اگر قصد دارید پروژه طراحی اپلیکیشن موبایل یا وب‌سایت خود را به این سیستم مجهز کنید، تیم آرکین این سه اصل را پیشنهاد می‌دهد:

۱. مکانیک‌ها (Mechanics): ابزارهای بازی این‌ها همان اجزای ملموس هستند:

  • امتیاز (Points): کاربر به ازای هر خرید ۱۰ سکه می‌گیرد.
  • نشان‌ها (Badges): مدال “مشتری وفادار” یا “نظر دهنده برتر”.
  • لیدربورد (Leaderboard): جدول رتبه‌بندی که حس رقابت را زنده می‌کند.

۲. دینامیک‌ها (Dynamics): احساسات پشت پرده مکانیک‌ها بدون احساسات بی‌معنی هستند. دینامیک یعنی:

  • پاداش: حس لذت بردن از یک تخفیف اختصاصی.
  • منزلت اجتماعی: اینکه کاربر ببیند رتبه‌اش از دوستانش بالاتر است.
  • دستاورد (Achievement): حس تکمیل کردن یک نوار پیشرفت (Progress Bar).

۳. احساسات (Emotions): حلقه نهایی ترکیب دو مورد بالا باید منجر به سرگرمی، هیجان یا حس رضایت شود. اگر سیستم شما فقط امتیاز می‌دهد ولی “حس خوب” نمی‌دهد، گیمیفیکیشن شکست خورده است.

  • استارباکس (Starbucks): شاید معروف‌ترین مثال دنیا باشد. برنامه وفاداری استارباکس با دادن “ستاره” به ازای هر قهوه، مشتری را مجبور می‌کند برای رسیدن به سطح طلایی (Gold Level) و دریافت قهوه رایگان، مدام بازگردد.
  • لینکدین (LinkedIn): نوار “تکمیل پروفایل” که به شما می‌گوید “پروفایل شما ۷۰٪ کامل شده است”، یک ترفند گیمیفیکیشن ساده است که مغز انسان را قلقلک می‌دهد تا آن ۳۰٪ باقی‌مانده را پر کند (زیرا مغز از کارهای ناتمام متنفر است!).

نکته تخصصی تیم آرکین: گیمیفیکیشن اگر بد اجرا شود، نتیجه عکس می‌دهد. سیستم پاداش‌دهی نباید آنقدر سخت باشد که کاربر ناامید شود، و نباید آنقدر آسان باشد که بی‌ارزش به نظر برسد. این توازن، هنرِ تیم بازی‌سازی و طراحی محصول ماست.

تاثیر گیمیفیکیشن در طراحی تجربه کاربری UX و نرخ بازگشت مشتری

در بازار ایران، هنوز بسیاری از سایت‌ها و اپلیکیشن‌ها خشک و رسمی هستند. این یعنی فرصت! تصور کنید فروشگاه اینترنتی شما به جای تخفیف‌های معمولی، یک “گردونه شانس” داشته باشد، یا سایت آموزشی شما برای تماشای ویدیوها به کاربر “Level” بدهد.

  1. افزایش نرخ تعامل (Engagement): کاربران زمان بیشتری در سایت می‌مانند.
  2. جمع‌آوری دیتا: کاربران برای گرفتن امتیاز، با کمال میل اطلاعاتشان را به شما می‌دهند.
  3. تبلیغات ویروسی (Viral): کاربران دستاوردهایشان را در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک می‌گذارند (تبلیغ رایگان برای شما!).

گیمیفیکیشن یک مد زودگذر نیست؛ آینده‌ی دیجیتال مارکتینگ است. در تیم آرکین، ما فقط کد نمی‌نویسیم؛ ما سناریوهایی طراحی می‌کنیم که کاربرِ شما عاشق تعامل با برندتان شود. آیا آماده‌اید کسب‌وکارتان را از حالت “خسته‌کننده” به حالت “هیجان‌انگیز” تغییر دهید؟



می‌خواهید مشتریانتان را معتادِ برندتان کنید؟

پیاده‌سازی گیمیفیکیشن نیاز به دانش فنی و روانشناسی دارد. مشاوره استراتژی گیمیفیکیشن برای وب‌سایت یا اپلیکیشن خود را از متخصصان آرکین دریافت کنید.

درخواست مشاوره طراحی محصول تعاملی

بنیامین ده جوریان

  • انتشار رسمی افزونه پرسنل یار در…